Παρασκευή, 26 Φεβρουαρίου 2010

Το χαμόγελο του Ιπποκράτη

Καρκίνος. Η νόσος που η θνησιμότητά της, της προσέδωσε τον χαρακτηρισμό «επάρατος» και αποτελεί την κύρια αιτία θανάτων παγκοσμίως, με σχεδόν επτά εκατομμύρια συνανθρώπους μας να φεύγουν ετησίως από τη ζωή «χτυπημένοι» από αυτή.
Ο Όρκος του Ιπποκράτη
Ο Όρκος του Ιπποκράτη
Ο «πατέρας της Ιατρικής επιστήμης» ήταν εκείνος που ανακάλυψε και «βάφτισε» τη νόσο, όταν παρομοίωσε την εικόνα του όγκου, τον οποίο προκαλεί με εκείνη ενός κάβουρα (καρκίνος).

Με την ανακάλυψή του αυτή, ο άνθρωπος, του οποίου τον όρκο οφείλει να παίρνει και να τηρεί κάθε γιατρός από κάθε γωνιά του κόσμου, έβαλε τα «πνευματικά του τέκνα», τις γενιές ιατρών που τον ακολούθησαν, να ψάχνουν ένα «κλειδί». Αυτό που θα άνοιγε τα μυστικά του καρκίνου και θα επέτρεπε στην ανθρωπότητα να βρει την «αχίλλειο πτέρνα» του.

Ίσως τώρα, στο κατώφλι του 21ου αιώνα, ο Ιπποκράτης να έχει πλέον έναν πολύ σημαντικό λόγο να χαμογελά. Επιστήμονες κατάφεραν να «ξεκλειδώσουν» ολόκληρο τον γενετικό κώδικα δύο εκ των πιο διαδεδομένων μορφών καρκίνου, του πνεύμονα και του δέρματος, γεγονός που σύμφωνα με τους ειδικούς μπορεί να φέρει πραγματική επανάσταση στον τρόπο αντιμετώπισης της νόσου.

Παγκόσμια προσπάθεια. Οικουμενική νίκη

Πρόκειται για μια σπουδαία κερδισμένη μάχη της επιστήμης στην καταπολέμηση του καρκίνου, αφού οι γονιδιακοί «χάρτες» των δύο μορφών της νόσου θα επιτρέψουν όχι μόνο την πολύ πιο έγκαιρη διάγνωση της νόσου μέσω αιματολογικών εξετάσεων αλλά και τη σύσταση νέων πιο αποτελεσματικών φαρμακευτικών αγωγών.

Η επιτυχία της Κοινοπραξίας έφερε αποτελέσματα
Η επιτυχία της Κοινοπραξίας έφερε αποτελέσματα
Επιστήμονες από ολόκληρο τον κόσμο βρίσκονται σε διαρκή συνεργασία για την πλήρη καταγραφή όλων των γονιδίων που παρουσιάζουν «λάθη» σε πολλές μορφές ανθρώπινου καρκίνου. Η Μ. Βρετανία εξετάζει τη γονιδιακή σύσταση του καρκίνου του στήθους, η Ιαπωνία του ήπατος, η Ινδία του φάρυγγα, η Κίνα του στομάχου και οι ΗΠΑ του εγκεφάλου, της ωοθήκης και του πάγκρεας.

Συνολικά δέκα χώρες συμμετέχουν σε αυτήν την παγκόσμια προσπάθεια που ήδη έφερε τη νίκη στη μάχη με τον καρκίνο του πνεύμονα και του δέρματος. Πρόκειται για τη Διεθνή Κοινοπραξία για τα Γονίδια του Καρκίνου (ΔΚΓΚ), η οποία λέει ότι απαιτούνται περίπου πέντε χρόνια και πολλά εκατομμύρια δολάρια ακόμα, προκειμένου να ολοκληρωθεί αυτή η τεράστια προσπάθεια.

Τα «λάθη» του γονιδιακού κώδικα και η «ρωσική ρουλέτα» του ανθρώπου

Ο καρκίνος προκαλείται από την ανεξέλεγκτη διαίρεση κυττάρων και τη δυνατότητα αυτών των κυττάρων να εισβάλουν σε άλλους ιστούς, είτε από την άμεση αύξηση στον παρακείμενο ιστό μέσω εισβολής είτε από την εμφύτευση σε απόμακρες περιοχές μέσω μετάστασης. Αυτή η ανεξέλεγκτη αύξηση προκαλείται από ζημιά στο DNA, με συνέπεια τις μεταλλάξεις στα γονίδια που ελέγχουν την κυτταροδιαίρεση.

Διάφορες μεταλλάξεις ενδέχεται να απαιτηθούν, προκειμένου να μετασχηματίσουν ένα κανονικό κύτταρο σε ένα κακοήθες κύτταρο. Αυτές οι μεταλλάξεις προκαλούνται συχνά από χημικές ουσίες ή από φυσικούς παράγοντες, αποκαλούμενες καρκινογόνες ουσίες. Μερικές μεταλλάξεις εμφανίζονται αυθόρμητα, ή δύναται να κληρονομηθούν ως μεταλλάξεις γραμμών μικροβίων.

Οι επιστήμονες βρήκαν τον γονιδιακό κώδικα (DNA) του μελανώματος, του καρκίνου του δέρματος που περιέχει περισσότερα από 30.000 λάθη, των οποίων η συντριπτική πλειονότητα οφείλεται στην εκτεταμένη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.

Τα πάντα στη ζωή είναι θέμα προτεραιοτήτων...
Τα πάντα στη ζωή είναι θέμα προτεραιοτήτων...
Ο κώδικας DNA του καρκίνου του πνεύμονα παρουσίασε συνολικά περισσότερα από 23.000 λάθη, τα οποία -σύμφωνα με τους επιστήμονες- οφείλονται κυρίως στο κάπνισμα. Μάλιστα, υπολογίζεται ότι ένας τυπικός καπνιστής προκαλεί μια νέα μικρή μετάλλαξη στον γενετικό κώδικα με κάθε 15 τσιγάρα που καπνίζει. Αν και πολλές από αυτές τις μεταλλάξεις αποδεικνύονται ακίνδυνες, κάποιες, ωστόσο, οδηγούν στον καρκίνο.

Τη σημασία της τελευταίας επιστημονικής ανακάλυψης, καθώς και τους ορίζοντες που αυτή ανοίγει στις ιατρικές έρευνες του μέλλοντος, υπογραμμίζει και η Σαββούλα Μάλλιου, παθολόγος-ογκολόγος και γενική γραμματέας της Ελληνικής Μαστολογικής Εταιρείας.

Αφιέρωμα στην ελληνική κουζίνα από το «Australian Gourmet Traveller»

Αφιερωμένο στην Ελλάδα είναι το τεύχος Μαρτίου του αυστραλιανού μηνιαίου περιοδικού γαστρονομίας και τουρισμού «Australian Gourmet Traveller». Το 200 σελίδων τεύχος περιλαμβάνει πληθώρα δημοσιευμάτων για την ελληνική κουζίνα, για τα παραδοσιακά ελληνικά και κυπριακά προϊόντα - ιδίως την ελιά, το χαλούμι και το κρασί - για τα ελληνικά εστιατόρια της Αυστραλίας, πολλές σελίδες με ελληνικές συνταγές, καθώς και ταξιδιωτικά αφιερώματα στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, στην Αθήνα, τη Μύκονο, το Καστελόριζο και τη Μάνη.

Στο τεύχος συμμετέχουν διάσημοι Ελληνοαυστραλοί, όπως οι σεφ Γιώργος Καλομπάρης και Γιάννης Κυρίτσης, οι δημοσιογράφοι Βικτώρια Κυριακόπουλος, Τζον Μάνγκος και Τόνι Μανιάτης, ο δικηγόρος Νίκολας Πάππας, η ηθοποιός Μαίρη Κούστας κ.ά. Τα δημοσιεύματα πλαισιώνονται από πληθώρα διαφημίσεων ελληνικών προϊόντων.

Περί μνήμης

Καθένας μας έχει την υποψία: μήπως μέσα μας υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούμε να ανακαλέσουμε; Μήπως ο ίδιος ο εαυτός μας κρύβεται στα βιώματά του και αδυνατεί να αναδυθεί ατόφιος και ακέραιος;

Το παρόν δεν είναι αθώο. Ενίοτε αφήνει την εντύπωση πολύπειρου νοσοκόμου ο οποίος μας απομονώνει από καθετί επικίνδυνο, μας παρέχει κατευναστικά, ορθώνει προστατευτικά χωρίσματα. Αρκεί όμως μια αιφνίδια συγκίνηση για να παραδοθούμε στο βάθος του χρόνου μας, δραπετεύοντας από την περιφρουρημένη παροντικότητα. Η θυμική μνήμη είναι κάτι βαθύτερο από τον ίδιο τον άνθρωπο, άλλωστε δεν είναι συμπτωματικό ότι οι συγκινήσεις και τα αισθήματα ονομάστηκαν "πάθη".

Το δοκίμιο αρθρώνεται στις ενότητες: "Η μνήμη του καρβουνιάρη", "Η φιλοσοφική μνήμη" (μνημοσύνη, οι εμπειριστές, η μνήμη στον Καντ, η μπερξονική μνήμη, το χουσερλικό παρόν) και "Η ονειρική μνήμη".

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Kωστής Παπαγιώργης γεννήθηκε το 1947 στο Nεοχώριο Yπάτης και έζησε στην Kάρυστο, στην Παραλία Kύμης, στο Xαλάνδρι, στη Θεσσαλονίκη και στο Παρίσι.

Έχει εκδώσει μια σειρά δοκίμια εμπνευσμένα από τον καθημερινό βίο και από έργα που αφορούν άμμεσα ή έμεσα το φρόνημα του Nεοέλληνα.

Έχει μεταφράσει, επίσης, έργα Γάλλων φιλοσόφων.

Γράφει στον εβδομαδιαίο Tύπο.

Βιβλιογραφία

Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν:

* Σύνδρομο αγοραφοβίας, 2008
* Κέντρο Δηλητηριάσεων, 2006
* Τρία μουστάκια, 2006
* Εμμανουήλ Ξάνθος (Ο Φιλικός), 2005
* Τα γελαστά ζώα, 2004
* Τα καπάκια, 2003
* Κανέλλος Δεληγιάννης, 2001
* Ο Χέγκελ και η γερμανική επανάσταση, 2000
* Αλέξανδρος Αδαμαντίου Εμμανουήλ, 1997
* Λάδια ξύδια, 1996
* Σωκράτης, 1995
* Μυστικά της συμπάθειας, 1994
* Η ομηρική μάχη, 1993
* Γεια σου, Ασημάκη, 1993
* Η κόκκινη αλεπού - Οι ξυλοδαρμοί, 1992
* Ίμερος και κλινοπάλη, 1992
* Ζώντες και τεθνεώτες, 1991
* Σιαμαία και ετεροθαλή, 1990
* Περί μέθης, 1990
* Ντοστογιέφσκι, 1990